Ana Sayfa / Diğer Makat Hastalıkları / Makat Kaşıntısı Yapan Dermatolojik ve Proktolojik Nedenler

Makat Kaşıntısı Yapan Dermatolojik ve Proktolojik Nedenler

Randevu Al

Makatta kaşıntı vücudumuzun diğer bölgelerinde olduğu gibi yaygın cilt problemlerinden biridir. Her yaşta ve her iki cinsiyette de görülür. Erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görüldüğünü söyleyebilirim. Merhabalar ben genel cerrahi uzmanı Op. Dr. Seher ŞİRİN bu yazıda makat kaşıntısı nedenleri ve sorunun çözümüne yönelik öneriler paylaşacağım.

Makat Kaşıntısı Neden Olur?

Makatta kaşıntıya neden olan 3 ana etken bulunmaktadır. Bunlar dermatolojik (cilt problemleri) proktolojik (makat hastalıkları kaynaklı) vede kısmende psikolojik nedenlerden kaynaklanmaktadır. Fakat şöyle de bir gerçek var ki, sorunun %25 ile %75 gibi önemli bir bölümü idiyopatik, yani nedeni bulunamayan, dermatolojik ya da sistemik olarak nedeni tespit edilmeyen demektir. Tabii ki biz yine de kaşıntıya neden olabilecek muhtemel etkenleri öğrenerek kendimizi sorgulamalıyız. Bende bu etkenlerden bir ya da birkaçı var mı? Buna bakarak hareket etmeliyiz. Makatta kaşıntıya neden olabilecek dermatolojik nedenlerle başlamak istiyorum.

Makat kaşıntısı pruritus ani

Lokal İrritasyon (Cildin Tahriş Olması)

Bölgesel tahriş dermatolojik kaşıntılarda en sık karşılaştığımız sorunlardan biridir. Lokal irritasyona neden olan birçok etken sayılabilir. Bunların içerisinde dışkı kaçırma, cildin nemli kalması, yetersiz ya da abartılı temizlik tutkusu da sayılabilir. Bunlara ek olarak severek tükettiğiniz bazı yiyecek ve içeceklerde tahrişe neden olur. Şimdi dilerseniz lokal irritasyon yapması muhtemel başlıklara bakalım.

Dışkı Kaçırma

Fekal İnkontinans yani (kişinin kendi isteği dışında gaz ve dışkı kaçırma problemi) Tüm insanları utandıran bir durum değil mi? Evet, insanlar yaşadığı bu sorunu doktorla paylaşmaya utanırlar. fakat şunu bilmelisiniz ki bu durum aslında sizin elinizde olmayan nedenlerden kaynaklanıyor. Gaita kaçırmanıza neden olan birçok etken bulunuyor. Bunlar makat kaslarının işlevini kaybetmesi, zayıflaması (anal sfinkter) ilerleyen yaşa bağlı olarak zayıflayabilir. Bu da kontrol mekanizmasının gücünü kaybetmesi demektir. Dışkı cildi en kolay tahriş eden etkenlerden biridir. Bebeklerde pişik problemi gibi düşünebilirsiniz.

Aynı şekilde Anal Fissür (makat çatlağı) ameliyatı olan hastalarda da geçici ve kalıcı fekal inkontinans görülür. Biz bu nedenle kronik anal fissür hastalarında ameliyat değilde BOTOX uygulaması öneriyoruz. Anal fissüre ek olarak iç hemoroid son evreye ulaşması halinde yine dışkı kaçağına sebebiyet verebilir. Yaşadığınız sorun anüs kaynaklı değil de anal fistül gibi kalın bağırsak ile cilt arasında oluşan kanal ile de alakalı olabilir. Bu nedenle yaşadığınız sorundan dolayı utanmamalı ve proktoloji (makat hastalıkları) uzmanlarından yardım almalısınız.

Sorun bazen yukarıdakilerin biri değil de diyare dediğimiz ishal kaynaklı olabilir. Dışkının çok yumuşak olması makat kaslarını kolayca geçmesini sağlayabilir. Kronik fekal inkontinans probleminiz varsa öncelikle nedeni bulunması gerekir.

DIŞKI KAÇIRMA TEDAVİSİ MÜMKÜN BİR HASTALIKTIR! Tekrar belirtmek gerekirse yaşadığınız sorun sizin isteğiniz dışında gerçekleşen bir hastalıktır. Hiç kimse kontrolü dışında gerçekleşen hastalıktan dolayı utanması gerekmez. Fakat şunu da bilmelisiniz ki dışkı kaçırma tedavisi mümkün bir hastalıktır. Bunun için proktoloji uzmanlarına randevu almalısınız.

Cildin Nemli Kalması, Terleme

Tahriş nedenlerinden biri de cildin nemli kalması sonucu oluşur. Cildin nemli kalmasına sebebiyet veren birçok etken bulunmaktadır. Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar buna katkı sağlamaktadır. Hele birde dar pantolon giyme alışkanlığınız varsa risk artmaktadır. Aynı şekilde fazla kilo problemi olan insanlarda da risk her zaman yüksektir.

Dışkılama Sonrası Islak Mendil Kullanımı

Yukarıda da belirttiğim gibi kişisel bakım hataları da maalesef cildi tahriş eden durumlardan biridir. Örnek vermek gerekirse makat bölgesi temizliğinde ıslak mendil kullanımı kesinlikle hatalıdır. İçerisinde yer alan kimyasal maddeler cildin koruyucu tabakasına zarar vermektedir. Dışkılama sonrasında ıslak mendil ya da kalitesiz tuvalet kağıdı kullanmaktan kaçınmalısınız. Aynı şekilde banyo ve duşta anal bölge temizliğinde sabun ve şampuan kullanımından kaçınmalısınız.

Pruzon Krem Kullanabilirsiniz

Tahrişe ve enfeksiyona bağlı kaşıntıların çözümü için genelde kortizon içeren kremler önerilir. Fakat kortizon deride incelme (atrofi) yaptığı için 4-5 günden fazla kullanılması önerilmez. Bunun gibi daha birçok yan etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle kimyasal kortizon yerine bitkisel kortizon içeren kremleri öneriyorum. Size önerebileceğim marka Pruzon olacaktır.

Pruzon Pomad

Etken maddeleri arasında herbal kortizon olarak da bilinen meyan kökü extraktı bulunmaktadır. Kimyasal kortizonlar kadar etkili olan bu maddenin can sıkıcı yan etkileri yoktur. Referanslar kısmında (14. referansta) meyan kökünün etkileri ile ilgili bilimsel çalışma sonuçlarını görebilirsiniz.
TTO (Çay Ağacı Yağı) ile aynı zamanda enfeksiyon (mantar kaynaklı) kaşıntılarında önüne geçmektedir. Bunun dışında çinko oksit ve kalamin bulunmaktadır. Pruzon ile ilgili sitemizde geniş kapsamlı bilgiler bulabilirsiniz. Ürün reçetesiz satıldığı için size en yakın eczaneden temin edebilirsiniz.

Enfeksiyon Sonucu Oluşan Kaşıntılar

Evet, arkadaşlar Doktor Parswa Ansari tarafından yapılan bilimsel araştırmada da belirtildiği gibi pruritus ani tahrişlerden sonra ek sık enfeksiyon kaynaklıdır. Kaşıntıya neden olan enfeksiyon türü ise Candida olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaklaşık 20 farklı türü bulunan Candida mantarının bizi ilgilendiren türü Candida albicans olmaktadır.

Candida Enfeksiyonu (Genital Mantar)

Diğer türleri Candida glabrata, Candida parapsilosis, Candida tropicalis vs ağız, boğaz ve yemek borusu, bağırsak ve kadın cinsel organındaki deride herhangi soruna neden olmadan yaşarlar. Bağışıklık sistemi zayıflamış ve antibiyotik kullanan insanlarda daha fazla görülmektedir. Sadece büyümeleri ve çoğalmaları halinde şikâyetlere neden olurlar. Ortaya çıkacak şikâyet enfeksiyonun görüldüğü yere göre değişiklik gösterir.

Pamukçuk (Ağız İçi İltihabı): Candida mantarı ağız ve boğaz bölgesinde enfekte olması halinde pamukçuk dediğimiz sorun ortaya çıkacaktır. Ağız içi iltihabı olarak da bilinen (oropharyngeal candidiasis) ağız çatısı, dil, iç yanaklar dâhil olmak üzere beyaz lekeler, ağrı, kızarıklık, tad almama hissi, yeme ve yutma esnasında ağrıya neden olur.

Vajinal Kaşıntı ve Ağrıya da Neden Olur

Yukarıda da görüldüğü gibi Candida mantarı sadece makatta kaşıntıya neden olmaz. Ağız problemleri yanı sıra kadınlarda sık karşılaştığımız vajinal kaşıntı, ağrı, akıntı gibi sorunlara da neden olmaktadır. Vulvovaginal candidiasis olarak da bilinen sorunda şikayetlerin çoğu hafif olmasına karşın bazı kadınlarda vajinada kızarıklık, şişme ve çatlaklarda meydana gelebilir.

Vajinal kaşıntı

Kıl Kurdu

Enfeksiyona bağlı kaşıntılardan biri de kıl kurdu kaynaklıdır. Enterobius vermicularis adı verilen bu enfeksiyonlar adından da anlaşılacağı gibi birkaç cm uzunluğunda ince parazitlerdir. Özellikle okul çağındaki çocuklarda sık görülmekle birlikte yetişkinlerde çok nadirdir. Fakat çocuğunda kıl kurdu olan aileler çocuğu ile birlikte aynı tedaviyi uygulaması gerekir. Temas ile bulaşan bu parazit genellikle bağırsaklarda yaşarlar. Bu parazitlerin dişi türleri geceleri bağırsaktan ayrılarak anüs çevresine yumurta bırakırlar. Bu yumurtalar dış dünyaya oldukça dayanıklı olup, uzun süre canlı kalabilirler. Bu yumurtalara temas eden ve elini ağzına götüren insanlara kolayca bulaşabilir. Bulaşmasına müteakip 2-3 ay içerisinde sorun oluşturmaya başlarlar. Belirtilerine bakacak olursak en belirgin hali dışkıda parazitleri görebilirsiniz. Aynı şekilde yazımızın konusu olan makatta kaşıntı, gece huzursuzluğu ve sıkça alerjik reaksiyonlara sebebiyet verirler.

Kıl Kurdu

Cinsel Yolla Bulaşan Kaşıntılar

Yazıyı okumaya devam ettikçe sorunun ne kadar önemli olduğunu görüyorsunuz. Yani sorunun basit bir kaşıntı olmadığını daha iyi anlayacaksınız. Şimdi ise daha da sıkıntılı olan 2 nedeni ele almak istiyorum. Bunlar Herpes Simpleks (uçuk hastalığı) ve Kondiloma Akuminata dediğimiz makat siğili ile alakalı olacaktır. Her ikisi de büyük ölçüde cinsel yollarla bulaşır ve bulaşıcıdır.

Herpes Simpleks Virüsü (Uçuk Hastalığı)

Herpes Simplex Virus (HSV) ya da halk arasındaki tabiri ile uçuk hastalığı vücudun birçok yerinde görülebilmektedir. Cilt ve mukozalarda içi su dolu keselerden oluşan bulaşıcı bu virüs 8 farklı tipi bulunmaktadır. Fakat klinik araştırmalarda en fazla 3 tanesine rastlanmaktadır. Bu nedenle HSV1,2,3 şeklinde görüldüğü yer ve belirtilerini aktaracağız. HSV1 formu büyük ölçüde ağız ve burun bölgesinde görülmektedir. HSV2 ise yazımızın konusu olan anal ve genital bölgede ortaya çıkmaktadır. HSV3 ise diğerlerine farklı olarak sinirlerde görülmektedir. Yapı olarak da farklıdır. Diğer 2 formu içi dolu kesecik şeklinde karşımıza çıkarken HSV3 daha çok kızarıklık ve iğne batması gibi ağrı, sızıya neden olmaktadır. HSV3 aynı zamanda Zona dediğimiz hastalığında öncelikli nedenlerindendir. Başlıkta da belirtildiği gibi büyük ölçüde cinsel yolla diğer insanlara bulaşmaktadır.

Makat Siğili (Kondiloma Akuminata)

Cinsel yolla bulaşan bir diğer virüs ise kondiloma akuminata yani makat ya da genital siğil olarak da geçmektedir. İnsanlar utandığı için genelde muayeneye hep ileri seviyede gelirler. Oysaki sorun kendi içerisinde hızla yaygınlaşmakta ve aynı zamanda maalesef kanserleşme riski vardır. Buna ek olarak bulaşıcı olduğunu bilmelisiniz. Eşler cinsel yolla birbirlerine bulaştırmaktadır. Tabii ki bağışıklık sisteminiz yeterince güçlü ise size bulaşmayabilir. Gerek yetişkin, gerekse çocuklarda görülebilir. Çocuklarda görülmesi maalesef cinsel istismarı akıllara getirmektedir. Aileler bu konuda dikkatli olması gerekir. Makat siğili konusunda bizi ilgilendiren kısım gerek makat gerekse vajinal kaşıntıya neden olmasıdır.

Kondilom Tedavisinde Sabırlı Olmak Gerekir. IDEA Kliniklerde de kondilom tedavisi yapılmaktadır. Elektrokoter ile siğiller yakılmakta ve temiz doku ortaya çıkarılmaktadır. Tabii ki kişinin virüsten kurtulması aylar sürebilir. Sorun ortaya çıktıkça yeniden temizlenmesi gerekir. Çok yakından makat siğili tedavisinde Defnil Pharma tarafından bir krem geliştirileceğini belirtmek istiyorum. Tabii ki korunma amaçlı HPV aşısı yaptırabileceğinizi de hatırlatmak isterim.

İnflamasyon (İltihap) Kaynaklı Kaşıntılar

Kaşıntıya neden olan bir diğer etken ise iltihaplar yani inflamatuvar hastalıklar vücudumuzun birçok yerinde bu hastalığı görebilirsiniz. Çoğu zaman etkisi görüldüğü yer ile sınırlı kalmayabilir. Örnek vermek gerekirse inflamatuvar bağırsak hastalıkları Crohn ve Ülseratif Kolit ince ve kalın bağırsakta olmasına karşın anal kanalı ve hatta anüs çevresini bile etkileyebilmektedir.

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit

Bağışıklık sistemini güçlü tutmanın ne denli önemli olduğu anlayacağınız hastalıklardan biri de Crohn ve Ülseratif Kolit kısaca iltihabi bağırsak hastalıkları (İBH) diyebiliriz. Bağırsakların iç duvarında şişlik ve hasara neden olmaktadır. Kronik ishal probleminin de en önemli nedenlerinden biridir. Çoğu hastada kanlı ishal durumu gözlemlenir. Kesinlikle ciddiye alınması gereken bir durumdur. Çünkü çocuklarda ortaya çıkması halinde gelişme ve büyüme geriliğine neden olmaktadır. Uzun süreli olması halinde ise kolon kanserine neden olabilmektedir.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Tıp dilinde Psoriasis olarak tabir edilen sedef hastalığı yine makatta kaşıntı nedenleri arasında gösterilmektedir. Bu nedenle doktora gittiğinizde mutlaka sedef hastalığınız olduğunu belirtmelisiniz. Kronik inflamatuvar cilt hastalıkları arasında yer alan sedef yine bağışıklık sisteminden kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Tabii ki kesin nedeni asırlardır bilinmemektedir. Görülme riski 15-25 ile 50-60 yaş aralığında olmaktadır. Sanayileşmiş ülkelerde buna örnek vermek gerekirse Almanya Türkiye gibi bir nüfusa sahiptir. Almanların yaklaşık 2 milyonu sedef hastalığı ile mücadele etmektedir. Maalesef tam anlamıyla iyileştirmek mümkün değildir. Sadece rahatlatma amaçlı tedaviler uygulanmaktadır.

Egzama (Atopik Dermatit)

Evet, arkadaşlar inflamatuvar cilt hastalıklarından biri de egzama ya da diğer adıyla atopik dermatittir. Kronik cilt hastalıları arasında yer alan egzama özellikle çocuklarda sık görülmektedir. Özellikle bebeklik döneminde ortaya çıkmaktadır. Yetişkinlerde egzama prevalansı %2-%3 gibi düşük düzeydedir. Çocuklarda ise bu oran %20-%25 düzeyinde olmaktadır. Bebeklikte başlayan egzama büyük ölçüde ergenlik döneminde iyileşmektedir. Fakat küçük bir bölümünde kalıcı hale gelir. Dermatoloji uzmanlarının en çok kafa yorduğu sorunlardan biridir. Hatta bunun için birçok üniversiteden uzman bir araya gelerek tanı ve tedavi kılavuzu hazırlamıştır. Yazının son kısmında bulunan referanslar bölümünde 13 numarada bu kılavuzun linkini bulabilirsiniz.

Liken Skleroz

Kadınlarda sık görülen hastalıklardan birine daha bakmak istiyorum. Kısa adı LS olan (Liken sklerozus) yine kaşıntı yapan önemli etkenlerden biridir. Hem genital bölge hem de anüs çevresini etkilemektedir. Büyük ölçüde menopoz dönemi ve sonrası yaştaki kadınlarda görülür. Fakat yapılan bilimsel araştırmaların birinde 9 yaşındaki kız çocuğunda da liken skleroz tespit edilmiştir. Aynı şekilde çok yaygın olmasa da erkeklerde penis etrafında görülmesi muhtemeldir. Sorunun nedeni tam olarak tespit edilemediği için halen idiyopatik kalmaktadır. Sorunun teşhisinde biyopsiye gerek duyulmaktadır.

Sistemik Hastalıkların Neden Olduğu Kaşıntılar

Evet, arkadaşlar inflamasyona bağlı nedenlerden sonra şimdi de sistemik hastalıklara bağlı kaşıntılara geçmek istiyorum. Burada yine karşımıza birçok hastalık ve sağlık sorunu çıkıyor. Örnek vermek gerekirse kadın ve çocuklarda sık karşılaştığımız demir eksikliğinden karaciğer ve böbrek yetersizliğine kadar birçok neden sayılabilir. Ben daha çok demir eksikliği üzerinde durmak istiyorum.

Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık)

En çok karşılaştığımız sorunlardan biri demir eksikliği hemoglobin seviyesinin düşmesi demektir. Hemoglobin, kırmızı kan hücreleri içerisinde yer alan ve görevi akciğerden aldığı oksijeni vücudun diğer kısımlarına ulaştırmasıdır. 15 Yaş üzeri erkeklerde 13g/dl kadınlarda (gebe olmayanlar) 12g/dl gebe olanlarda ise 11g/dl ve altı anemi olarak kabul edilir. Bu değerler Dünya Sağlık Örgütünün tanımlamasına göre yapılmıştır. Demir vücudumuzda temel bir besleyici madde olması yanı sıra kırmızı kan hücrelerinin oluşmasına yardımcı olmaktadır. Eksikliği halinde anemi dediğimiz kansızlığa sebebiyet vermektedir. Kansızlık belirtisini anlamak oldukça kolaydır. Çünkü kaşıntı dâhil birçok sıkıntıya sebebiyet vermektedir. Öyle ki kadınlarda saç dökülmesinin önemli nedenlerinden biridir. Aşağıda yer alan görselde demir eksikliği anemisinin belirtileri yer almaktadır.

demir eksikliği belirtileri

Neoplastik Hastalıkların Sebep Olduğu Kaşıntılar

Sistemik hastalıklardan sonra şimdiden neoplazm ya da neoplastik olarak da bilinen kontrolsüz hücre büyümelerine bakmak istiyorum. Belirtileri arasında kaşıntıda olan bu hastalıklar çok sık görülmezler. Fakat kanserleşme riskleri olduğu için dikkat edilmesi gerekir. İlk olarak Bowen hastalığına bakmak istiyorum. Çoğunlukla güneş gören yerlerde ortaya çıkmasına karşın tam tersi hiç güneş görmeyen ciltte de ortaya çıkabilir. Cilt üzerinde leke olarak ortaya çıkan Bowen zamanla büyür, tahriş ve yaralara neden olabilir. Sorunun nedeni bazen HPV dediğimiz makat siğili kaynaklı da olabilir.

Paget hastalığı, kemik hastalığı olarak da tabir edilmektedir. Özellikle 6-7 yaşlarında daha sık görülmektedir. Aşırı miktarda kemik yapımı ve yıkımı anlamına gelmektedir. Bu sorun kaşıntılar yanı sıra kemiklerde şekil bozukluğu, kırıklar ve ağrıya neden olur. Aynı zamanda teşhis ve tedavisinde geç kalınması halinde kadınlarda vulva erkeklerde ise penis derisinde kanserleşmeye neden olabilir.

Proktolojik (Makat Hastalıkların) Neden Olduğu Kaşıntılar

Evet, arkadaşlar şimdi ise yine anlamlı nedenlerden biri makat hastalıklarının neden olduğu kaşıntılara bakmak istiyorum. Çünkü kaşıntıların büyük bölümü kişideki anal bölge hastalığına bağlı oluşabilir. Hastalık tedavi edildiğinde kaşıntıda ortadan kalkmaktadır. Dilerseniz makat kaşıntısına sebebiyet veren bu hastalıklara bakalım.

İç Hemoroid Memesi (Basur)

Kabız insanlarda sıkça gördüğümüz basur kendi içerisinde iç ve dış olmak üzere ikiye ayrılır. İç basur ise kendi içerisinde 4 evreye ayrılır. İç basur ilerledikçe genişleyen toplardamar anüs dışarısına çıkmakta ve son evrede anüs dışında kalmaktadır. Bu durum anüs çevresinde ıslaklık, nemlilik ve küçükte olsa dışkı kaçırmaya neden olur. Kaşıntının nedeni iç hemoroide bağlı irritasyon yani tahrişler olabilir.

Anal Fistül (Makat Fistülü)

Önlem alınmayan, tedavi edilmeyen hastalıklar maalesef yenilerini ortaya çıkarmaktadır. İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında ele aldığımız Crohn ve Ülseratif Kolit tedavi edilmediğinde kolon fistülü, makat fistülü ve hatta kolon kanserine bile neden olmaktadır. Makat fistülü yapısına bakacak olursak kalın bağırsak ile anüs arasında 2 ucu açık kanal anlamına gelmektedir. Yukarıda belirttiğim Crohn ve Ülseratif Kolit gibi anal apselerde bu soruna neden olmaktadır. İki ucu açık bu kanaldan cilde dışkı bulaşmaktadır. Haliyle tahriş ve kaşıntılar kaçınılmaz olmaktadır.

Anal Fissür (Makat Çatlağı)

Kabızlık ve kronik ishalin neden olduğu anal fissür makatta çatlak olarak da bilinmektedir. Her yaş ve cinsiyeti yakından ilgilendirmektedir. Kabızlık ve kronik ishalin neden olduğu çatlak dışkılama esnasında dayanılmaz can yanmasına neden olur. Kronikleşmesi halinde ağrıların süresi artar, çatlak etrafında meme oluşur. Bu meme anüs etrafında kaşıntıya neden olmaktadır.

Sonuçlar / Results

Evet, arkadaşlar uzun fakat faydalı bir yazı yazdığıma inanıyorum. Ortaya çıkan sonuç pruritus ani (makat kaşıntısı) basitten komplikeye kadar birçok nedenle ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle soruna basit bir kaşıntı olarak bakmamak gerekir. Aksi halde asıl sorunu hep görmezden geliriz. 1 Haftadan uzun süren kaşıntı probleminiz varsa mutlaka bir dermatoloji ya da genel cerrahi uzmanına muayene olmalısınız. Bu iki uzmanlık dalı kendi alanına göre sorunu tespit etmeye çalışacak ve herhangi bir bulguya rastlamazsa sizi diğer uzmanlık alanına yönlendirecektir. Sorunu sadece kaşıntı olarak görmemeli ve kaşıntı giderici kremlerle çözüm aramamalıyız. Aksi halde dediğim gibi asıl sorun hep görmezden gelinecektir. Yapılması gereken altında yatan neden bulunmalı ve tedavi edilmelidir. Altında yatan neden ortadan kalktığında kaşıntı probleminizde büyük ölçüde sonlanacaktır.

Referanslar (Reference)

1. Parswa Ansari , MD, FACS, FASCRS Pruritus Ani Clin Colon Rectal Surg. 2016 Mar; 29(1): 38–42. doi: [10.1055/s-0035-1570391] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4755774/

2. Çiğdem BİLGE, Nezihe KIZILKAYA BEJİ – Fekal İnkontinans ve Hemşirelik Yaklaşımı – KASHED, 2018 4 (1):86-99 http://dergipark.gov.tr/download/issue-file/12553

3. Seyedmojtaba SEYEDMOUSAVI, Macit İLKİT, Murat DURDU, Çağrı ERGİN, Süleyha HİLMİOĞLU-POLAT, Willem MELCHERS, Paul VERWEIJ. Candida ve Kandidoz: Epidemiyoloji, Tanı, Tedavi, Antifungal İlaç Direnci ve Konağın Genetik Yatkınlığında Güncel Durum. http://tmc.dergisi.org/pdf/pdf_TMC_513.pdf

4. Gow NAR, Yadav B. Microbe Profile: Candida albicans: a shape-changing, opportunistic pathogenic fungus of humans. Microbiology. 2017 Aug;163(8):1145-1147. doi: 10.1099/mic.0.000499. Epub 2017 Aug 15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28809155

5. Gonçalves B, Ferreira C, Alves CT, Henriques M, Azeredo J, Silva S. Vulvovaginal candidiasis: Epidemiology, microbiology and risk factors. Crit Rev Microbiol. 2016 Nov;42(6):905-27. doi: 10.3109/1040841X.2015.1091805. Epub 2015 Dec 21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26690853

6. Caldwell JP. Pinworms (enterobius vermicularis). Can Fam Physician. 1982 Feb;28:306-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21286054

7. Widener RW, Whitley RJ. Herpes simplex virus. Handb Clin Neurol. 2014;123:251-63. doi: 10.1016/B978-0-444-53488-0.00011-0. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25015489

8. Rodriguez O, Kovarik CL. Immunostaining for High-Risk Human Papillomavirus in Condyloma Lesions in Immunocompromised Patients. Am J Clin Dermatol. 2017 Jun;18(3):413-417. doi: 10.1007/s40257-017-0262-4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28224503

9. Percinoto AC, Danelon M, Crivelini MM, Cunha RF, Percinoto C. Condyloma acuminata in the tongue and palate of a sexually abused child: a case report. BMC Res Notes. 2014 Jul 23;7:467. doi: 10.1186/1756-0500-7-467. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25053204

10. Harb WJ. Crohn’s Disease of the Colon, Rectum, and Anus. Surg Clin North Am. 2015 Dec;95(6):1195-210, vi. doi: 10.1016/j.suc.2015.07.005. Epub 2015 Oct 21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26596922

11. Adams SM , Bornemann PH . Ulcerative colitis. Am Fam Physician. 2013 May 15;87(10):699-705. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23939448

12. Greb JE, Goldminz AM, Elder JT, Lebwohl MG, Gladman DD, Wu JJ, Mehta NN, Finlay AY, Gottlieb AB. Psoriasis. Nat Rev Dis Primers. 2016 Nov 24;2:16082. doi: 10.1038/nrdp.2016.82. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27883001

13. İlgen Ertam, Özlem Su, Sibel Alper, Hayriye Sarıcaoğlu, Ayşe Serap Karadağ, Evren Odyakmaz Demirsoy, Murat Borlu. Türkiye atopik dermatit tanı ve tedavi kılavuzu-2018. DOI: 10.4274/turkderm.87143. Turkderm-Turk Arch Dermatol Venereology 2018;52:6-23. https://www.journalagent.com/turkderm/pdfs/TURKDERM_52_1_6_23.pdf

Homma M, Oka K, Ikeshima K, Takahashi N, Niitsuma T, Fukuda T, Itoh H. Different effects of traditional Chinese medicines containing similar herbal constituents on prednisolone pharmacokinetics. J Pharm Pharmacol. 1995 Aug;47(8):687-92. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8583374

Anahtar kelimeler: makat kaşıntısı, pruritis ani, kaşıntı nedenleri

4 Yorum

  1. Magatmdw uzun suredir bir kasinti var bazen birseylerin yani kurtcuklairn hareket ettigini hisediyorum agizdan bir iki ilac aldim azaltti kasintiyi ama gecmedi ne yapabilirim? Agzimdan salyada akiyor geceleri

    • Doktorun Cevabı

      enfeksiyon hastalıkları uzmanına görünmelisiniz.etkin tedavi almalısınız.14 gün sonra tekrar dozunu almalısınız.eğer ailenizle birlikte yaşıyorsanız,evdeki herkes tedavi almalı,el ve besin hijyenine özen göstermelisiniz

  2. Makatımda ekstra temizlik yapmama neden olan bir et parçası var. Onun alınmadı mümkünmü. Kaç gün yatmam gerek hastanenizde

    • Doktorun Cevabı

      et parçası dedğiniz oluşum büyük olasılıkla geçmişte yaşamış olduğunuz fissüre bağldır.alınması mümkün yatak istirahati gerekmez,normal yaşamınıza devam edebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

[]
1 Step 1
Sizi Aramamızı İster misiniz?
keyboard_arrow_leftPrevious
Nextkeyboard_arrow_right
FormCraft - WordPress form builder