Ana Sayfa / Varis / Varis Neden Olur, Risk Faktörleri Nelerdir?

Varis Neden Olur, Risk Faktörleri Nelerdir?

Randevu Al

Üzülerek belirtmeliyim ki varis oluşumunu önlemek mümkün değildir. Alacağınız önlemler sadece hastalığın hızlı ilerlemesini yavaşlatırken, şikâyetlerini de önemli ölçüde azaltır. Merhaba arkadaşlar ben Op. Dr. Orhan COŞKUN bu yazımda varis neden olur ve ne iyi gelir? Hususunu enine boyuna konuşacağız. Kendi bilgilerim yanı sıra yapılmış bilimsel araştırmalardan örnekler vereceğim. Yazının sonunda yer alan soru ve yorum formunu kullanarak bana sorularınızı da iletebilirsiniz.

Varis Nedenleri Cinsiyete Göre Değişir

Yapılan tüm araştırmalar gösteriyor ki varis hastalığı prevalansı kadınlarda erkeklere göre daha yüksektir. Erkeklerde %50 olan risk kadınlarda %70-%80 oranında olabilmektedir. Bu nedenle teşhislerde cinsiyete göre dikkat edilmesi gereken hususlar bulunmaktadır. Kadınlara özgü varis nedenleri arasında gebelik, doğum sayısı (artan doğumlar) ve doğum kontrol hapı kullanımı öne çıkmaktadır.

Kadınlarda Varis Riski

Varis Nasıl Oluşur?

Hastalığın nedenlerine geçmeden önce nasıl oluştuğuna bakalım mı? Sorunun en önemli nedeni toplardamar kapakçıkların yetersizliği, bozukluğudur. Toplardamar kapakçığı nedir, ne işe yarar? Vücudumuzda kan dolaşımını sağlayan atardamar ve toplardamar olmak üzere 2 ana dolaşım sistemi bulunmaktadır. Toplardamar doku ve hücrelerin kullandığı oksijen açısından yetersiz hale gelen kirli kanı kalbe geri taşımaktır. Taşıma işlemi bacaklardan başlayarak kalbe doğru yukarı yönde olması gerekir.

Yer çekimi nedeniyle toplardamarın görevi atardamara göre daha zordur. Çünkü kirli kanı kalbe taşıyacak pompa benzeri bir mekanizma yoktur. İşini kolaylaştırmak için bacak kasları ve toplardamar kapakçıkları bulunmaktadır.

Bacak kasları kasılarak toplardamara baskı yapar, bu durum kanı ileri ittirir. Tabii ki kas gevşediğinde ise kan yer çekiminin etkisi ile geri kaçacaktır. İşte bu noktada devreye toplardamar kapakçıkları giriyor. Kas gevşediğinde geri kaçmaya çalışan kanı engeller. Kapakçıklar bu işlemi tek yönlü açılıp, kapanarak gerçekleştiriyor. Bacak kasları kasıldığında kapakçıklar açılır, kaslar gevşediğinde kapanır, bu şekilde kirli kanın geri kaçmasını önler. Tabii ki bunu yapabilmek için kapakçıklar sağlam olması gerekir. Maalesef aşağıda göreceğiniz birçok varis nedeni bu kapakçıkların bozulmasına sebep oluyor.

Yürüyüş Yaparak Bacak Kaslarını Güçlendirin. Güçlü bacak kaslarına sahip olmanız damar sağlığı içinde önemlidir. Varislere karşı korurken, aynı zamanda şikayetlerin azaltılması konusunda da gereklidir. Bu nedenle günlük en az 45 dakika tempolu yürüyüş yapmalısınız.

Aşağıda yer alan videoda toplardamar kapakçıkları ile ilgili kısa bir görüntü yer alıyor. Yukarıda belirttiğim hususu izleyerek görmenizi rica ediyorum. Sonrasında lütfen yazıyı kaldığı yerden okumaya devam etmelisiniz.

Uzun Süre Ayakta Çalışmak

Evet, arkadaşlar hastalığın en önemli nedenlerinden biri uzun süre ayakta durmak, ayakta çalışmaktır. Maalesef birçok meslekte ayakta yapılması gerekiyor. İnsanlar uzun süre ayakta durduklarında toplardamarlarda basınç artar. Yer çekimine bağlı olarak kanın kalbe gitmesi zorlaşır. Dikkat ederseniz varis muayenesi hastanın yerde ya da sedyede ayakta durması ile yapılır. Hatta bazen muayene öncesi hastanın 10-15 dakika ayakta beklemesi önerilir. Çünkü ayakta durduğunda genişlemiş damarlar fiziki muayene esnasında bile görülebilir.

Ayakta Çalışmak

Ayakta durma ya da çalışmanın risk olduğunu kanıtlayan birçok bilimsel çalışma yapılmıştır. Yazının giriş kısmında da belirttiğim gibi bilimsel çalışmalara da göz atacağız. Hazırsanız ilk olarak kuaförlük mesleki ile başlayalım.

Bayan Kuaförlerde Yapılan Bilimsel Çalışma Varis Riskini Gösterdi

Uzun süre ayakta çalışmayı gerektiren mesleklerden biri kuaförlük, birçoğu 12 saat daha uzun süre çalışmaktadır. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesinde bu konuda yapılmış bilimsek çalışmalar bulabilirsiniz. Onlardan biri 2012 yılında Shahroud Tıp Bilimleri ve Sağlık Hizmetleri Üniversitesi tarafından bayan kuaförleri üzerinde yapıldı. 197 Bayan kuaför ile yapılan çalışmada kuaförlerin 55 tanesi hafif ve orta dereceli, 39 tanesi ise ileri derece varikoz ven olduğu tespit edildi. Ortaya çıkan sonuç %47 yani her 2 kuaförden biri riskli olduğudur.

Bir diğer çalışma ise Tayvan’da yine kuaförler ile yapılmıştır. 166 Kadın 15 erkek kuaförün yer aldığı araştırmada yine 44 tanesinin varis olduğu anlaşılmıştır. Bahsi geçen bu 2 çalışmanın geniş halini sayfanın alt kısmında yer alan referanslar kısmında bulabilirsiniz.

Masa Başı Çalışmak da Varis Riski İçeriyor

Tabii ki tek sorun ayakta çalışmak değildir. Aynı şekilde uzun süre oturarak çalışanlarda risk altındadır. Daha doğrusu 30 dakikadan fazla hareketsiz kalan için risk vardır. Çünkü hareketsiz kaldığınızda damarlarda kan akışı durma noktasına gelir ve beklemeye başlar. Uzun süre oturarak çalışanlarda varis olduğunu gösteren çalışma Almanya’da 1989 – 1993 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada neredeyse tümü oturarak çalışan Duesseldorf/Essen memurlarının bilgileri kullanılmıştır. 4250 Erkek 2380 kadın memur arasında yapılan araştırmada uzun süre oturarak çalışma her iki cinsiyette de önemli risk faktörü olarak belirlenmiştir.

Kısa Süreli Yürüyüşler Yaparak Riski Azaltın. Oturarak çalışmayı gerektiren bir işiniz varsa riski azaltmak için 30-60 dakika aralıklarla 2-3 dakika kısa yürüyüşler yapmanız önerilir. Bu yürüyüş esnasında damarlarda bekleyen kirli kan kasların harekete geçmesi ile birlikte kalbe ulaşması kolaylaşacaktır.

Yaşlılık

Evet, arkadaşlar birçok hastalık gibi varislerde yaşla birlikte ortaya çıkıyor. Daha doğrusu sorunların artarak devam etmesi diyebiliriz. Örnek 40 yaşına gelen bir insan bir hayli ayakta çalışmış olacaktır. Aynı şekilde 40 boyunca aralıksız çalışan kapakçıklar haliyle deforme olacaktır. Buna bağlı olarak sorunun ileri yaşlarda ortaya çıkması oldukça normaldir. Bu nedenle diyoruz ki 40 yaş sonrası daha da dikkatli olmalısınız. Yaşlanmanın riski artırdığını hemen hemen tüm bilimsel çalışmalarda görebilirsiniz.

Yaşlılık Varis Yapabilir

O çalışmalardan biri de Türkiye’de yapılmıştır. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Selçuk Kapısız N, Uzun Kulaoğlu T, Fen T, Kapısız HF tarafından yapılan araştırmada en önemli riski yaş olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın raporunu referanslar kısmında 7 numara da bulabilirsiniz.

Genetik (Anne, Babadan Geçiş)

En önemli nedenlerden biri de hastalığın genetik oluşudur. Yine yapılan bilimsel çalışmaların tümünde bunu görürsünüz. Anne ya da baba gibi 1. Derece yakınlarınızda olması özellikle çocuklarında riskli olduğu anlamına gelir.

Bunu araştırmak için İsveç’te 1964 ile 2008 yılları arasında kapsamlı bir çalışma yapılmıştır. Muayene ve tedavisi yapılan 39396 anne ve babanın çocukları gözlemlenmiştir. Bu ailelere ait çocukların yaklaşık %39 gibi önemli bir kısmı varis şikâyeti ile başvurmuştur. Bu nedenle anne ya da babanızda bu sorunun olmadığını öğrenmeli ve mutlaka önlem almalısınız.

Hamilelik ve Doğum

Tüm çalışmalarda ortaya çıkan bir gerçek “varis kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür” bunun en önemli nedeni doğurganlık özelliğidir. Kadınlar hamilelik esnasında çok fazla risk ile karşılaşırlar. Bunun 3 nedeni bulunmaktadır. İlki artan kan değerleridir. Bebeğin kan ihtiyacını karşılamak için anne adayının vücudundaki kan değerleri belirgin bir şekilde artmaktadır. İkinci etken ise bebeğin büyüyerek toplardamarlara baskı yapmasıdır. Üçüncü neden ise hormonal dalgalanmalar yönündedir. Bu durum özellikle kılcal damarlarda artışa neden olmaktadır. Risk henüz doğum yapmayanlar ile doğum yapanlar ve doğum sayısı artanlar şeklinde değişmektedir. Doğum sayısı arttıkça risk oranı da artmaktadır.

Ayrıca bazı bilimsel kaynaklar doğum kontrol haplarınında varis riski içerdiğine değinmektedir. Damar duvarlarında gevşemeye neden olduğu yönünde iddialar bulunmaktadır. Bu nedenle doğum kontrol hapları kullanan kadınlarda dikkatli olması gerekir.

Fazla Kilo, Obezite

Hem kadın, hem de erkeklerde varis nedenlerinden biri de maalesef fazla kilolu olmaktadır. Vücut kitle indeksi 30’dan fazla olanlar için bacaklarda yük daha fazla olacaktır. Bu durum bacaklara daha fazla yük binmesine neden olur. Özellikle ayakta çalışan biri için kapakçıklarda daha fazla basınç ve zorlanma anlamına gelir.

Kabızlık

Varis nedenlerine son olarak konstipasyon yani kabızlık problemini de eklemek istiyorum. Özellikle makat hastalıklarında en önemli risk faktörleri arasında yer alan kabızlık varikoz venler içinde geçerlidir. Daha doğrusu soru kabızlık değilde kabız insanların hatalı dışkılama alışkanlıklarıdır. Kabız insanlar tuvalette uzun süre kalırlar. Bunun nedeni ıkınarak dışkılama alışkanlıklarıdır. Ikınma esnasında kan geri kaçmaktadır. Yani kapakçıklara ek yük bindirmektedir. Uzun süreli bu alışkanlık maalesef kapakçıkların bozulmasına neden olur.

Sonuç (The Conclusion)

Varislerin kesin nedeni tam olarak bilinmediğini tekrar belirtmek istiyorum. Araştırmacılar bizim yazımızda da belirtildiği bazı etkenler üzerinde durulmaktadır. Bunun nedeni hastalar üzerinde yapılan araştırmalarda bu bulgulara sıkça rastlanılması diyebiliriz. Bu nedenle hastaların özellikle genç yaştan itibaren dikkat etmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır.

Hareketli Yaşam: Günlük hayatta en az 45 dakika yürüyüş yapmalıyız. Buna ek olarak düzenli spor yapmak kas sağlığınız için avantaj sağlayacaktır.

Düzenli Kontrol: Yukarıda belirtilen riskli gruplar arasında yer alıyorsanız mutlaka sağlık kontrollerinizi yaptırmalısınız. 2 Yılda bir mutlaka muayene olabilirsiniz. Bu sizin için erken teşhis ve tedavi anlamına gelecektir.

Ücretsiz Varis Muayenesi Uygulamasından Yararlanın

Özellikle yukarıda yer alan risklerden bir ya da bir kaçını taşıyorsanız mutlaka muayene olmalısınız. Çünkü erkeklerde %50 kadınlarda %70 oranında varis hastası olma riskini bulunuyor. Endişe ile yaşamak yerine ücretsiz muayene olarak öğrenebilirsiniz. Ücretsiz muayene uygulamasından İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da yaşayanlar ile bu şehirlere muayene olmak için gelme imkanı olanlar yararlanabilir. Yapmanız gereken tek şey aşağıda yer alan bağlantıya tıklayarak size uygun gün ve saate randevu oluşturmaktır. Alanında deneyimli kalp ve damar cerrahisi uzmanları muayene işlemini hiçbir ücret almadan gerçekleştirmektedir. Bunun için sigortanız olması da gerekmez.

ÜCRETSİZ MUAYENE İÇİN RANDEVU AL

Soru Sor

Bu konuda sormak istediğiniz hususlar varsa aşağıda yer alan formu kullanarak iletebilirsiniz. Başta Op. Dr. Orhan Coşkun olmak üzere diğer kalp ve damar cerrahisi uzmanları sorunuza yanıt verecektir.

Referanslar (Reference)

1. Ebrahimi H, Amanpour F, Bolbol Haghighi N . Prevalence and risk factors of varicose veins among female hairdressers: a cross sectional study in north-east of Iran. J Res Health Sci. 2015 Spring;15(2):119-23. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26175296

2. Chen CL, Guo HR. Varicose veins in hairdressers and associated risk factors: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2014 Aug 28;14:885. doi: 10.1186/1471-2458-14-885. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25168336

3. Carpentier PH , Maricq İK , Biro Cı , Ponçot-Makinen CO , Franco A . Prevalence, risk factors, and clinical patterns of chronic venous disorders of lower limbs: a population-based study in France. J Vasc Surg. 2004 Oct;40(4):650-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15472591

4. Davies HO, Popplewell M, Singhal R, Smith N, Bradbury AW. Obesity and lower limb venous disease – The epidemic of phlebesity. Phlebology. 2017 May;32(4):227-233. doi: 10.1177/0268355516649333. Epub 2016 May 13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27178403

5. Kroeger K, Ose C, Rudofsky G, Roesener J, Hirche H. Risk factors for varicose veins. Int Angiol. 2004 Mar;23(1):29-34. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15156127

6. Tüchsen F, Krause N, Hannerz H, Burr H, Kristensen TS. Standing at work and varicose veins. Scand J Work Environ Health. 2000 Oct;26(5):414-20. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11103840

7. Selçuk Kapısız N, Uzun Kulaoğlu T, Fen T, Kapısız HF. Potential risk factors for varicose veins with superficial venous reflux. Int J Vasc Med. 2014;2014:531689. doi: 10.1155/2014/531689. Epub 2014 Sep 11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25302121

8. Zöller B, Ji J, Sundquist J, Sundquist K. Family history and risk of hospital treatment for varicose veins in Sweden. Br J Surg. 2012 Jul;99(7):948-53. doi: 10.1002/bjs.8779. Epub 2012 May 4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22556151

9. Cornu-Thenard A, Boivin P, Baud JM, De Vincenzi I, Carpentier PH. Importance of the familial factor in varicose disease. Clinical study of 134 families. J Dermatol Surg Oncol. 1994 May;20(5):318-26. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8176043

10. Wittens C, Davies AH, Bækgaard N, Broholm R, Cavezzi A, Chastanet S, de Wolf M, Eggen C, Giannoukas A, Gohel M, Kakkos S, Lawson J, Noppeney T, Onida S, Pittaluga P, Thomis S, Toonder I, Vuylsteke M, Esvs Guidelines Committee, Kolh P, de Borst GJ, Chakfé N, Debus S, Hinchliffe R, Koncar I, Lindholt J, de Ceniga MV, Vermassen F, Verzini F, Document Reviewers, De Maeseneer MG, Blomgren L, Hartung O, Kalodiki E, Korten E, Lugli M, Naylor R, Nicolini P, Rosales A. Management of Chronic Venous Disease: Clinical Practice Guidelines of the European Society for Vascular Surgery (ESVS). Eur J Vasc Endovasc Surg. 2015 Jun;49(6):678-737. doi: 10.1016/j.ejvs.2015.02.007. Epub 2015 Apr 25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25920631

11. Robertson LA, Evans CJ, Lee AJ, Allan PL, Ruckley CV, Fowkes FG. Incidence and risk factors for venous reflux in the general population: Edinburgh Vein Study. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2014 Aug;48(2):208-14. doi: 10.1016/j.ejvs.2014.05.017. Epub 2014 Jun 18. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24951373

12. Scott TE, LaMorte WW, Gorin DR, Menzoian JO. Risk factors for chronic venous insufficiency: a dual case-control study. J Vasc Surg. 1995 Nov;22(5):622-8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7494366

13. Musil D, Kaletova M, Herman J. Age, body mass index and severity of primary chronic venous disease. Biomed Pap Med Fac Univ Palacky Olomouc Czech Repub. 2011 Dec;155(4):367-71. doi: 10.5507/bp.2011.054. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22336650

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

[]
1 Step 1
Sizi Aramamızı İster misiniz?
keyboard_arrow_leftPrevious
Nextkeyboard_arrow_right
FormCraft - WordPress form builder